Türkiye'nin Farklı Bölgelerinden Toplanan Klinik Acinetobacter baumannii İzolatlarında Beta-Laktamaz Gen Sıklığı ve Dağılımının Araştırılması: Çok Merkezli Bir Çalışma*

Abstract

Geniş spektrumlu beta-laktamaz (GSBL) tiplerinden olan TEM, SHV ve CTX-M genlerinin dağılımı ve çeşitliliğinin bilinmesi, enfeksiyonların kontrolü ve tedavisinde önem taşımaktadır. Klinik izolatlardan, polimeraz zincir reaksiyonu (PCR) ve DNA dizi analizi ile GSBL genlerinin tanımlanması, moleküler epidemiyolojileri ve risklerine ait verilerin elde edilmesinde oldukça yararlıdır. Bu çalışmada, ülkemizin farklı bölgelerinden izole edilen Acinetobacter baumannii suşlarında beta-laktamaz gen sıklığının araştırılması amaçlanmıştır. Çalışmaya, 2011-2012 yılları arasında, Türkiye'nin 12 farklı ilindeki hastanelerden [Bolu (n= 67), Tokat (n= 47), Trabzon (n= 25), Ordu (n= 27), Diyarbakır (n= 47), Niğde (n= 31), Kayseri (n= 36), Ankara (n= 41), Kırıkkale (n= 26), Kahramanmaraş (n= 25), Mersin (n= 40), İstanbul (n= 107)] toplanan 519 A.baumannii suşu dahil edilmiştir. İzolatların tanımlanması, konvansiyonel yöntemlerin yanı sıra VITEK2 Compact (BioMerieux, Fransa) ve API 32GN (BioMerieux, Fransa) otomatize sistemleri ile yapılmıştır. Suşların antibiyotik duyarlılıkları disk difüzyon yöntemi ile araştırılmış ve CLSI (Clinical and Laboratory Standards Institute) kriterlerine göre değerlendirilmiştir. İzolatların tigesiklin ve kolistine duyarlılıkları ise BSAC (British Society for Antimicrobial Chemotherapy) kriterlerine göre yorumlanmıştır. Suşlarda, beta-laktamaz genleri olan bla alınan 519 A.baumannii suşunun, kolistin, tigesiklin, sülbaktam/ampisilin, amoksasilin/klavulanik asit, sefoperazon/sulbaktam, tobramisin, seftriakson, piperasilin-tazobaktam, gentamisin, ampisilin, tetrasiklin, sefepim, piperasilin, amikasin, trimetoprim-sülfametoksazol, meropenem, levofloksasin, siprofloksasin, imipenem ve seftazidime direnç oranları sırasıyla; %0.6, %2.7, %11.9, %15.2, %21, %22.9, %23.9, %48.6, %59.5, %61.8, %66.3, %67.8, %69.2, %71.1, %77.5, %78.6, %81.1, %82.9, %87.5 ve %89.4 olarak saptanmıştır. Çalışmamızda tüm suşlarda (%100) OXA-51 pozitif olarak bulunmuş; 443 (%85.4) suşun ise, araştırılan diğer beta-laktamaz genlerini taşıdığı tespit edilmiştir. Genlerin dağılımına bakıldığında; bla(63/519) ile bla%0.2 (1/519) ile blasık birlikte bulunan genlerin TEM+CTX-M2 (20/72, %27.8), TEM+SHV (11/72, %15.3) ve TEM+CTX-M1 (10/72, %13.9) olduğu görülmüştür. Çalışmada ayrıca, GSBL genlerinin izolatlardaki dağılımının illere göre farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Buna göre; Bolu, Niğde, Mersin ve Kahramanmaraş illerine ait izolatlarda blarastlanmamıştır. bla(28/31, %90.3) ve en düşük oranın Trabzon (1/25, %4) izolatlarında saptadığı belirlenmiştir. GES-11 tip GSBL varlığı ise sadece Niğde izolatlarında (8/31; %25.8) tespit edilmiştir. Metallo-beta-laktamaz VIM taramasında, sadece Niğde'den izole edilen bir suşta bu gene rastlanmış (1/31; %3.2) ve DNA dizi analizi ile VIM-5 tipi olarak tanımlanmıştır. Bu çalışma, Türkiye'de A. baumannii suşlarında GSBL'nin moleküler yöntemlerle karakterize edildiği ulusal kapsamlı ilk araştırma olup, ülkemizin farklı bölgelerinden izole edilen klinik A.baumannii suşları arasında en baskın GSBL tipinin TEM olduğunu (289/519, %55.7) ortaya koymaktadır. Çalışmamızın bulguları, ülkemizde daha önce yapılan çalışmaların sonuçları ile benzerlik göstermektedir.