Böbrek Nakli Hastalarinda Üriner Sistem Enfeksiyonu Gelişimini Etkileyen Risk Faktörleri

Abstract

Amaç: Son dönem böbrek yetmezliği prevalansı son yıllarda ciddi artış göstermiştir. Bu hastalarda uygulanacak seçkin tedavi biçimi böbrek naklidir. Böbrek nakli yapılan hastalarda üriner sistem enfeksiyonu, sık görülmesi ve mortalite ve morbiditeyi arttırması nedeniyle özel öneme sahiptir. Böbrek nakli hastalarında üriner sistem enfeksiyonu gelişimini etkileyen risk faktörleri ile ilgili yapılan ve farklı sonuçlar elde edilen pek çok araştırma vardır. Bu çalışmada kliniğimizde takip ettiğimiz hastalardaki risk faktörlerini inceleyerek durum tespiti yapmayı ve literatüre katkıda bulunmayı amaçladık. Yöntem: Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesinde böbrek nakli yapılan ve Nefroloji kliniğinde takip edilen 50 hastanın dosyalarını tarayarak retrospektif tipte kesitsel bir çalışma yürüttük. Hasta dosyalarından hastaların üriner sistem enfeksiyonu geçirme durumlarıyla beraber literatürde araştırılmış risk faktörlerini taradık. Her bir risk faktörünün üriner sistem enfeksiyonu gelişimi ile ilişkisi analiz ettik. Bulgular: Çalışmada 19’u kadın, 31’i erkek olan 50 hastanın 22’sinin en az bir kez üriner sistem enfeksiyonu (ÜSE) atağı geçirmiş olduğu görüldü. Nakillerin %52’si canlıdan, %48’i ise kadavradan yapılmıştı. Kadavra donörden yapılan hastalarda ÜSE artmış bulundu (p=0.048). Hastalarda üretral kateter takılı kaldığı süre uzunluğu ile ÜSE gelişiminin arttığı görüldü (p=0.002). Hastaların %32’sinde gecikmiş greft fonksiyonu gelişmişti ve bununla ÜSE gelişimi arasında anlamlı ilişki saptandı (p=0.031). Hastaların %10’nunda akut rejeksiyon atağı mevcuttu ve bu hastalarda ÜSE gelişimi artmış bulundu (p=0,032). Hastaların ortanca soğuk iskemi süresi 420 dakika (17,5 saat) idi ve iskemi süresi artan hastalarda ÜSE gelişimi daha yüksekti (p=0.008). Hastalarda indüksiyon tedavisinde ATG kullanımı ÜSE geçiren hastalarda istatistiksel olarak anlamlı biçimde daha yüksekti (p=0.021). Sonuç: Böbrek nakli hastalarında üriner sistem enfeksiyonu tanısı erkenden konulabilmeli ve etkili olarak tedavi edilmelidir. Üriner sistem enfeksiyonu sıklığını azaltmak için erkenden üriner sistem enfeksiyonuna yol açan risk faktörlerinin bilinmesi ve önlem alınması gerekmektedir.