COVID-19’a Eşlik Eden Salmonella Bakteremisi: Pakistan ile İlişkisiz Dünyadaki İlk Salmonella Ko-Enfeksiyonu

Abstract

Şiddetli akut solunum yolu sendromu koronavirüs-2 (SARS-CoV-2) enfeksiyonu 2019 yılının sonunda \rÇin’de ortaya çıkmış ve koronavirüs hastalığı 2019 (COVID-19)’a neden olmuştur. Bu hastalıkta görülen \rlenfopeni diğer mikroorganizmalara duyarlılığı artırmakta ve ko-enfeksiyonlara zemin hazırlamaktadır. \rHastalık belirti ve bulgularının diğer enfeksiyon hastalıklarıyla örtüşmesi ve sağlık hizmetlerinde \ryoğunlaşma olması nedeniyle ko-enfeksiyonların tanısı zorlaşmakta, tedavisi gecikebilmektedir. Bu \rnedenle COVID-19’a eşlik eden enfeksiyonlar, morbidite ve mortalitede artışa neden olmaktadır. \rCOVID-19 sürecinde alınan izolasyon ve karantina önlemleri insandan insana bulaşan enfeksiyonlarda \razalmaya neden olmuştur. Ancak salmonellozis gibi daha çok yiyeceklerle bulaşan hastalıklarda anlamlı \rbir düşüş görülmemiştir. Pandemi sürecinde salmonellozis özellikle Pakistan gibi endemik bölgelerde \rsorun olarak izlenmeye devam etmiş yanı sıra Amerika Birleşik Devletleri gibi ülkelerde evlerin arka \rbahçesinde bulunan kümes hayvanları ile ilişkili olarak Salmonella enfeksiyonlarında artış bildirilmiştir. \rLiteratürde ilk kez Şubat 2021’de Pakistan seyahatiyle ilişkili bir COVID-19 ve enterik ateş ko-enfeksiyonu \rbildirilmiştir. Bu olgu raporumuzda, ülkemizdeki ilk COVID-19 ve Salmonella ko-enfeksiyon olgusu \rsunulmuştur. Bilinen sistemik hastalığı olmayan, üç gündür devam eden ateş yüksekliği, nefes darlığı, \rhalsizlik, miyalji şikayetleriyle hastaneye başvuran 56 yaşındaki erkek hastanın SARS-CoV-2 polimeraz \rzincir reaksiyonu (PCR) testi pozitif sonuçlanmıştır. Hastaneye yatırılan hastaya favipiravir, moksifloksasin \rve metilprednizolon tedavileri başlanmıştır. Tıbbi tedaviye rağmen klinik olarak kötüleşen, ateş yüksekliği \rdevam eden hastanın kan kültürleri alınmıştır. Salmonella enterica spp. enterica izole edilmesi üzerine \rhastaya seftriakson tedavisi başlanmıştır. Hastadan alınan anamnez derinleştirilmiş ancak diyare, karın \rağrısı, şüpheli gıda tüketimi veya seyahat öyküsü saptanmamıştır. Seftriakson tedavisinin ikinci gününden \ritibaren hastanın ateş yüksekliği gerilemiş ve kontrol kan kültürlerinde üreme saptanmamıştır. Seftriakson \rtedavisi 14 güne tamamlanarak kesilen hasta yatışının 28. gününde taburcu edilmiştir. Ülkemizde izole \redilen Salmonella izolatlarının yaklaşık %87-95’i S.enterica spp. enterica olup bununla uyumlu olarak olgumuzda da S.enterica spp. enterica izole edilmiştir. Salmonella enfeksiyonları en sık gastroenterit \rklinik tablosu ile kendini göstermektedir ancak immün sistemin baskılandığı durumlarda bakteriyemi \rriski artmaktadır. Olgumuzda ek bir hastalık olmamakla birlikte, COVID-19’a sekonder gelişen bir \rimmünsupresyon nedeniyle bakteriyemi ile birlikte seyreden salmonellozis enfeksiyonunun ortaya \rçıktığı düşünülmüştür. Bu bağlamda bakıldığında; COVID-19 tanısı ile hastaneye yatırılan hastaların kan \rkültürlerinin alınması ko-enfeksiyon ve süperenfeksiyonların saptanması, uygun antibiyotik tedavisinin \ruygun tedavi sürelerinde verilmesi açısından oldukça önemlidir. Ülkemizde ilk Salmonella bakteriyemisi \rile eş zamanlı COVID-19 enfeksiyonu olgusunun sunulmuş olması çalışmamızın güçlü yanıdır. Ayrıca \rolgumuz, literatürde Pakistan ile ilişkisiz ilk SARS-CoV-2 ve Salmonella ko-enfeksiyonu olması açısından da \rönem taşımaktadır. Olgumuzun zayıf yanı ise kan kültüründe saptanan S.enterica spp. enterica patojeninin \ralt tiplendirmesinin yapılamamış olması ve gaita kültürünün incelenememesidir. Ancak bu durum tanısal \rbir zorunluluk teşkil etmemektedir. Ayrıca hastanın COVID-19 öncesi Salmonella taşıyıcılığı durumu da \rbilinmemektedir. Sonuç olarak, COVID-19’da görülen lenfopeni nedeniyle hastalar diğer enfeksiyonlara \raçık hale gelmektedir. Bu nedenle komorbid bir durum olmaksızın SARS-CoV-2 enfeksiyonuyla birlikte \rSalmonella bakteriyemisi görülebilmektedir. Pandemi sürecinde COVID-19 tanısı ile yatan hastalarda \rkan kültürü alınması eşlik eden enfeksiyonların kısa sürede saptanması açısından önemli olup özellikle \rateş yüksekliği olan hastalarda yatış sırasında kan kültürü alınması faydalı olacaktır. Takip sırasında \rkliniğinde düzelme olmayan, tedaviye rağmen ateş yüksekliği devam eden hastalarda, özellikle de ileri \rimmünsupresif tedavi planı mevcutsa mutlaka kan kültürleri alınmalı, sekonder enfeksiyon gelişmesi veya \rko-enfeksiyon durumunun olabileceği her zaman akılda tutulmalıdır.