Sporcularda Hidrasyon Durumu ve Farklı Sıvı Alımlarının Sporcu Performansına Etkisi

Abstract

Giriş: Hidrasyon, kan basıncının düzenlenmesi, hücrelere oksijen ve besin taşınması, vücut sıcaklığının düzenlenmesi gibi temel fizyolojik işlevleri düzenleyen önemli bir faktördür. Egzersiz sırasında artan metabolik faaliyetler sonucunda vücut ısısı yükselmekte bu da terleme yoluyla sıvı kaybına neden olmaktadır. Terleme ile sadece su değil aynı zamanda sodyum, potasyum gibi elektrolitler de kaybedilmekte böylece sıvı-elektrolit dengesizliğine yol açmaktadır. Egzersiz sırasında meydana gelen sıvı kaybı, vücut ağırlığının %2’sine ulaştığında performans kaybı gözlenebilmektedir bu nedenle egzersiz öncesi, sırası ve sonrasında yeterli hidrasyonun sağlanması büyük önem taşımaktadır. Bu çalışma sporculardaki hidrasyon durumunu incelemeyi, hidrasyon stratejileri için kullanılan ürünlerin performans açısından değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Sporcu içecekleri egzersiz öncesinde, esnasında ve sonrasında kullanılabilen içeriğinde sıvı, karbonhidrat ve elektrolitler bulunan solüsyonlardır. Sporcu içecekleri temel olarak üç amaçla kullanılmaktadır. Bunlar; egzersiz esnasında sıvı kaybının engellenmesi, terleme yoluyla kaybedilen elektrolitlerin yerine konması ve enerji kaynağı olarak karbonhidrat desteği sağlamasıdır. Sporcu içeceklerinin yanı sıra hidrasyon stratejileri için süt, pancar gibi ürünlerde kullanılmaktadır. Dehidrasyon kişiden kişiye farklılık göstermektedir. Sporcuların sıvı ihtiyacı; terleme oranı, egzersizin süresi ve çevresel koşullarla değişebilmektedir. Yüksek sıcaklık ve nemli ortamlarda terlemeyle birlikte sıvı kaybı artarken, düşük sıcaklıkta susama hissinin azalması sıvı alımını azaltabilmektedir. Fark edilmeden meydana gelen bu dehidrasyon sporcuların performans durumunu ve fiziksel işlevlerini olumsuz yönde etkilemektedir. Sporcularda egzersiz sırasında yaşanan dehidrasyonu engellemek ve performans durumunu korumak için kişiselleştirilmiş hidrasyon stratejileri kullanılması önemli bir faktördür. Bu yüzden hem su hem hidrasyon stratejileri için kullanılan ürünlerin sıvı- elektrolit kayıplarını geri kazandırmak ve sporcu performansını artırmak için önemli bir etken olduğu görülmüştür. Sonuç: Sporcularda egzersiz kaynaklı yaşanan dehidrasyonu engellemek için kişiselleştirilmiş hidrasyon planı yapılmalıdır. Sporcularda performans durumunu korumak ve artırmak için kullanılan ürünlerin kişiye özel seçilmesi gerekmektedir fakat sporcu içecekleri ve hidrasyon için kullanılan farklı ürünlerin sıvı kaybını karşılamak ve performansı artırmak konusunda daha fazla protokollere ihtiyaç vardır.