OSMANLI KURULUŞ DEVRİ FAKİHLERİNDEN ALÂEDDİN ESVED’İN HAYATI VE ESERLERİ

Abstract

Osmanlı Devleti’nin küçük bir beylikten cihan imparatorluğuna dönüşmesinde, maddi imar vefetih hareketlerinde bulunan devlet erbabı ve askerî erkânın olduğu kadar, manevi fetihfaaliyetleriyle, Şeyh Edebâli ile başlatabileceğimiz ilim ve gönül erbabının da katkısı büyüktür.Maddi gelişmenin yanında ilim, irfan ve hikmetle bütünleşen manevi inkişâfın gereğinin veehemmiyetinin farkında olan Osmanlı sultanları, fethettikleri şehirlere evvela ilim merkezlerikurmuşlardır. Bu merkezlerden ilki İznik Medresesi’dir. Bu medrese ve devam eden süreçte açılanOsmanlı medreseleri, Selçuklu, İlhanlı ve Nizâmiye Medreseleri çizgisinde oluşan İslâm medresegeleneğinin bir devamıdır.Alâeddin Ali Esved de Dâvûd el-Kayserî ve Necmeddin Kürdî’den sonra İznik Medresesi’ndevazife yapan ve bir yandan tedris, bir yandan telif ile meşgul olarak Osmanlı Devleti’nin kuruluşdevrinde iz bırakan, ama bugüne kadar yeterli ilgiye mazhar olamamış önemli bir şahsiyettir. Bumakale, kuruluş devri Osmanlı ulemasından önemli bir ilim erbabı Alâeddin Ali b. Ömer elEsved’in (v. 800/1397) hayatını ve eserlerini tespit etmeye çalışmıştır