Fasiyal Paralizi Hastalarında Çoklu Modelde Uygulanan Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Uygulamalarının Etkinliği: Olgu Sunumu

Abstract

Giriş: Fasiyal paralizi santral veya periferik kaynaklı yedinci kraniyal sinir hasarıdır. Duyu kaybı, kas kuvvet kaybı, ağrı, lakrimal bezlerde fonksiyon kaybı gibi duyu, motor ve otonomik çoklu kayıplarla karakterizedir. Çalışmanın amacı fasiyal paralizi hastalarında çoklu modelde uygulanan fizyoterapi ve rehabilitasyon (FTR) uygulamalarının etkinliğini araştırmaktır. Olgu: Turizm işletmecisi olan 43 yaşındaki E. Ö. sağ glandula parotidea tümör teşhisi ile takip edilmektedir. Tümör 2,1 cm iken cerrahiye alınmış ve cerrahi operasyon sırasında oluşan sinir hasarı sebebiyle fizik tedaviye sevk edilmiştir. 21 gün sonra yapılan elektromiyografi (EMG) sonucunda N. facialisin 4 dalında %88 sinir hasarı tespit edilmiştir. Hasta fizyoterapiye yaralanmanın 4. haftasında başlamıştır. Hastanın; Yüz Klinimetrik Değerlendirme Ölçeği (FaCE) anketi ile yüz kaslarının fonksiyonları, EMG ile sinir hasarı değerlendirmesi, House-Brackmann skalası ile kas kuvveti, Synkinesis Assesment Questionnaire (SAQ) ile sinkinezisi, Fasiyal Yetersizlik İndeksi (FYİ) ile yetersizlik durumu, McGill Melzack ölçeği ile ağrı değerlendirmesi yapıldı. Salivasyon, lakrimasyon ve dil fonksiyonları sözel olarak sorgulandı. Yapılan tüm testler tedavi öncesi (TÖ) ve tedavi sonrasında (TS) tekrarlandı. FTR uygulamaları haftada 3 gün, 10 hafta boyunca yapıldı. Motor problemlere yönelik proprioseptif nöromusküler fasilitasyon (PNF) yöntemi ile yüzdeki mimik kaslarına yönelik kuvvetlendirme, motor nokta stimülasyonuyla kombine mimik egzersizleri yapıldı. Egzersizler ayna karşısında imgeleme egzersizleriyle desteklendi. Ağrı ve iyileşmenin hızlandırılması için infraruj, flask hissiyat için kinezyobantlama yöntemiyle istirahat splinti verildi. Hem ağrıyı azaltmak hem de bölgesel dolanımı artırmak amacıyla klasik yüz masajı uygulandı. Sonuç: Yaralanmadan 21 gün sonraki EMG sonucunda (TÖ) fasiyal sinir 4 dalında %88 sinir hasarı tespit edilmişken tedavi sonrasında sinir hasarı %21’e gerilemiş ve %67lik bir başarı elde edilmiştir. Tedavi sonrasında kas kuvvet testi hariç FaCE anketi (TÖ: 23, TS: 64), SAQ (TÖ: %60, TS: %22,2 ilerleme oranı %37,8), FYİ (TÖ: 16, TS: 21) ve MCGill Melzack Ağrı Değerlendirme Ölçeğinde ağrının tipi ve lokalizasyonu değişmezken süresi (TÖ: 1 saat, TS: 15 dakika), frekansı (TÖ: günde 2 kez, TS: haftada 1 kez) ve yoğunluğunda (TÖ: 8/10, TS: 1/10) oluşan gelişmeler kaydedildi. Sonuç olarak fasiyal paralizisi olan hastalara uygulanan çoklu modeldeki FTR uygulamaları hastaların motor ve duyusal etkilenimlerini iyileştirmektedir.