Trombozla ilişkili gastrointestinal hastalıklarda protein C yolağı ve antitrombin

Abstract

Giriş ve Amaç: Etyolojisinde tromboz olan ve/veya doğal seyrinde trombotik komplikasyonlarla sık karşılaşılan gastrointestinal hastalıklarda (portal ven trombozu, Budd-Chiari sendromu, karaciğer sirozu, inflamatuar barsak hastalığı ve gastrointestinal malignite) aktive protein C direnci sıklığı ile protein C, protein S ve antitrombin eksikliklerini araştırmak üzere bu prospektif çalışma planlandı. Gereç ve Yöntem: Hastalardan fonksiyonel yöntemlerle protein C, protein S, antitrombin aktiviteleri ve koagülasyon faktörü V’den yoksun test plazması kullanılarak modifiye yöntemle aktive protein C direnci araştırıldı. Bulgular: Protein C eksikliği siroz, malign ve sekonder portal ven trombozu gruplarında diğer gruplardan daha sıktı (p<0.05). Primer portal ven trombozu ve Budd-Chiari sendromundaki protein C eksikliği ise kontrolden daha fazlaydı (p<0.05). Protein S eksikliği Budd-Chiari sendromunda diğer tüm gruplardan istatistiksel önemde fazlaydı. İnflamatuar barsak hastalığı, malign ve her iki portal ven trombozu grubunda protein S eksikliği oranı siroz ve kontrolden yüksekdi (p<0.05). Antitrombin eksikliği sirozda diğer tüm gruplardan daha fazlaydı. Aktive protein C direnci varlığı oranı tüm hasta gruplarında kontrolden istatistiksel önemde fazlalık gösteriyordu (p<0.05). Budd-Chiari sendromunda aktive protein C direnci bulunma oranı ise diğer tüm gruplardan fazlaydı (p<0.05). Ayrıca sirozlu ve maligniteli hastalarda tromboz varlığıyla aktive protein C direnci bulunması korelasyon gösteriyordu (p<0.05). Trombofilik faktörlerden iki veya daha fazlasının birarada bulunması tromboz riskinde belirgin artışa neden olmaktaydı. Sonuç: Protein C, protein S ve antitrombin eksikliklerinin ve özellikle aktive protein C direnci varlığının; Budd-Chiari sendromu ve portal ven trombozu etyolojisinde rol oynayabileceği, sirozlu, inflamatuar barsak hastalıklı ve maligniteli hastalarda tromboz gelişme riskini arttırdığı saptandı