Otizm Spektrum Bozukluğunun Enterik Sinir Sistemi ile İlişkisi

Abstract

Bu derlemenin amacı, otizm spektrum bozukluğunda enterik sinir sisteminde olan değişikliklerle ilgili çalışmaları değerlendirerek günümüz gelişmelerini ortaya koymaktır. Otizm spektrum bozukluğu, sosyal iletişimi negatif etkileyen, bozulmuş tekrarlayan davranışlar sergileyen genetik ve çevresel olarak değişkenlik gösteren kısıtlı sosyal iletişimle karakterize olan nörodejeneratif bozuklukların kombinasyonudur. Mental Bozuklukların Tanısal ve İstatistiksel El Kitabında (DSM-V); otizm spektrum bozukluğu, otistik bozukluk, Asperger bozukluğu, çocukluk çağı dezintegratif bozukluğu ve başka türlü tanımlanmayan yaygın gelişimsel bozukluk olarak alt gruplara ayrılarak tanımlanmıştır. Otizm spektrum bozukluğunun nöropatolojisinde beyincik, limbik sistem ve korteksteki belirli beyin alanlarının etkilendiği bildirilmiştir. Enterik sinir sistemi, bağırsak beyin eksenini oluşturan çok önemli bir yapıdır. Enterik sinir sistemi gastrointestinal fonksiyonun birçok yönünü koordine etmekten sorumlu olan nöron ve glial hücre ağından oluşmaktadır. Enterik sinir sistemi; gastrointestinal kanalda lokal hareketliliğin kontrolü ve koordinasyonundan, sıvıların mukoza epiteli boyunca hareketinden, kan akışındaki değişikliklerden ve bağışıklık sistemi ile etkileşimlerde görev almaktadır. Otizm spektrum bozukluğu olan bireylerde bağırsak beyin arasındaki iletişimin bozulması bağırsak beyin ekseninin uyumsuzluğu ile sonuçlanmaktadır. Bunlara bağlı olarak sindirim sorunları ve gastrointestinal disfonksiyon ortaya çıkmaktadır. Bağırsak- beyin ekseninde çift yönlü iletişim sayesinde her iki sistemde oluşan sorunlar karşılıklı olarak sistemler üzerinde olumsuz etkiler oluşturabilmektedir. Otizm spektrum bozukluğu olan bireylerde de enterik sinir sisteminde oluşan değişiklikler nedeniyle gastrointestinal sorunlar görülmektedir. Bu sorunların çözümü için otizm spektrum bozukluğu ve enterik sinir sistemi ilişkisi konusunda daha fazla araştırmaya gereksinim vardır. Bu araştırmalar sonucunda otizm spektrum bozukluğunda gastrointestinal sorunların iyileştirilmesi otizm spektrum bozukluğu olan bireylerde genel yaşam kalitesini artıracaktır.