Radikal prostatektomi sonrası patolojik evrenin değerlendirilmesinde serbest / total PSA oranının etkinliği

Abstract

Prostat kanserinde sık uygulanan bir tedavi seçeneği olan Radikal prostatektomide (RP), tedavinin etkinliğinin en üst düzeyde olabilmesi için kanser prostata sınırlı olmalıdır. Bu çalışmayla, operasyon öncesi klinik verilerden free/total PSA oranının operasyon sonrası saptanan patolojik özelliklerin (evre, cerrahi sınır pozitifliği, seminal vezikul tutulumu, perinöral invazyon, multifokalite) ilişkisi araştırılmıştır. 1998-2002 yılları arasında lokalize prostat kanseri tanısıyla RP yapılmış 46 vaka retrospektif olarak incelenmiştir. Patolojik inceleme sonrası 34 (%73,9) vakanın organa sınırlı olduğu, 12 (%26,1) vakanın ekstraprostatik yayılımı olduğu saptanmış. 7 (%15,2) vakada cerrahi sınır pozitifliği bulunmuştur. Seminal veziküller hastaların 7 (%15,2)'sinde tutulmuş, 39 (%84,8)'inde tutulmamıştır. Hastaların 19 (%41,3)'ünde perinöral invazyon mevcutken, 27 (%58,7)'sinde perinöral invazyon tespit edilmemiştir. Bu belirtilen özelliklere sahip hasta grubunda preoperatif parametrelerden free/total PSA oranının bu patolojik özellikeri belirlemedeki etkinliği araştırılmıştır. Ameliyat öncesi s/t PSA değerlerinin tümörün ekstrakapsüler yayılımını tespit etmede istatistiksel değeri olmadığı saptanmıştır (p>0.05). Kötü prognostik kriter olabilecek seminal vezikul tutulumu, perinöral invazyon mevcudiyeti, multifokalite ve cerrahi sınır pozitifliği ile ameliyat öncesi s/t PSA oranı arasında bir korelasyon tespit edilmemiştir (tüm değişkenler için p>0.05). İğne biyopsisinde Gleason skoru2-4, 5-6 ve 7 olan hastaların Gleason skoru 8-10 olan hastalara göre daha düşük patolojik evreye sahip oldukları görülmüş, ama yüksek skora sahip hasta sayısı istatistik için yeterli olmadığından fark gösterilememiştir. PSA ve iğne biyopsisinde saptanan Gleason skorunun patolojik evrenin tespitinde etkin parametreler olduğu önceki yayınlarda saptanmıştır. Bu çalışmada ise serbest/total PSA değerlerinin tümörün patolojik özelliklerinin belirlemede etkin olmadığı, elimizdeki parametrelere ek bir katkı sağlamadığı görülmüştür.