Multipl Sklerozlu Hastalarda Beyin Atrofisi, Kognisyon ve Optik Koherans Tomografi İlişkisinin Sağlıklı Kontroller ile Karşılaştırılması

Abstract

Amaç: Multipl skleroz (MS)’da, motor, duyusal, görsel ve serebellaretkilenmelerin yanı sıra bilişsel bozukluk da özürlülüğün önemlinedenlerinden biridir. Bu çalışmanın amacı, MS’deki kognitif bozukluğunbeyin atrofisi ve retinal sinir lifi kalınlığı (RSLK) ile ilişkisini ortayakoymaktır.Materyal Metod: Çalışmamıza MS tanılı 43 hasta ve 15 sağlıklı kontrolalındı. MS’li olgular, relapsing remitting (RRMS), optik nörit geçirmişrelapsing remitting (RRMS+ON) ve sekonder progresif multipl skleroz(SPMS) olmak üzere üç gruba ayrıldı. Olgulara uzman psikolog tarafındanWechsler bellek ölçeği, Sözel, Görsel ve Mantıksal bellek, Dikkat,Çizgilerin yönünü belirleme, Raven (RSPM), Stroop, Benton yüz tanıma,Akıcılık ve PASAT testleri uygulandı. Optik koherans tomografileri (OKT)çekildi. Tüm olguların kranial subkortikal 1,5 tesla MR cihazı ile eldeolunan 3 boyutlu T1A görüntülerden volümleri ölçüldü (tam otomatikFreesurfer programı ile). Elde edilen volüm ülçümleri total intrakranialvolüme oranlanarak, beyin parankimal fraksiyonları hesaplandı.Bulgular: Çalışmaya toplam 58 (%65,5’i kadın, %34,5’i erkek) olgu alındı.Gruplar arasında, parankimal kalınlık, üçüncü ventrikül ve beyaz cevhervolümleri açısından anlamlı farklar saptandı. Derin gri cevher, meziyaltemporal yapılar ve lateral ventrikül volümleri ile, dikkat, akıcılık, sözel vemantıksal bellek süreçleri testleri arasında anlamlı korelasyon mevcuttu.Optik nörit geçirsin ya da geçirmesin tüm MS hastalarında, SPMSgrubunda daha belirgin olmak üzere, OKT skorları artmış olarak bulundu.RSLK ile beyin parankimal fraksiyonu arasında anlamlı korelasyonsaptandı.Sonuç: MS hastalarında yapılan beyin atrofisi çalışmaları ülkemizdeelle çizme şeklinde yapılmakta, otomatik segmentasyon yöntemi henüzyaygın kullanılmamaktadır. Bu çalışmamız ile OKT skorları ile beyinatrofisi arasında anlamlı korelasyon olduğu gösterilmiş ve bunun kognitiftestlerdeki azalma şeklinde yansıması izlenerek literatüre değerli vegüvenilir bilgiler sağlanmıştır.