Türkiye’de Hemşirelikte Model Kullanılarak Yapılan Lisansüstü Tezlerin İncelenmesi: Sistematik Derleme

Abstract

Amaç: Bu sistematik derlemenin amacı Türkiye’de, hemşirelik alanında1995-2017 yılları arasında kuram/model kullanılarak yapılan lisansüstütezlerin sistematik olarak incelenmesidir.Yöntem: Bu sistematik derlemede, Ulusal Tez Merkezine kayıtlı tezler25 Nisan-15 Mayıs 2018 tarihleri arasında Türkçe “model, kuram, teori,hemşirelik” sözcükleri kullanılarak taranmıştır. Veri tabanına kayıtlı184 lisansüstü teze ulaşılmıştır. Dâhil edilme kriterlerine uyan 123 tez,kuram/model, yıl, örneklem, yöntem, araştırma türü yönünden incelenmiştir.Bulgular: Türkiye’de hemşirelik alanında 78 tezde kuram/model kullanılmaktadır.Tezlerin %11.5’i yüksek lisans tezi, %88.5’i doktora tezidir,%57.7’si yarı deneysel, %26.9’u deneysel araştırma tipindedir.Tezlerin örneklem gruplarına bakıldığında, %60.3’ü hastalarla, %11.5’isağlıklı kadınlarla yapılmıştır. Kullanılan kuram/modele bakıldığındaise, %14.1’i Roy Adaptasyon Modelini, %12.8’i Sağlığı Geliştirme Modelini,%7.7’si Sağlık İnanç Modelini kullanmıştır.Sonuç: Hemşirelikte kuram/model kullanımı, hemşirelik bakımınınkalitesini yükseltmede önemlidir. 1995-2017 yılları arasında ülkemizdeen sık kullanılan model, Roy Adaptasyon Modeli’dir. Kuram/modelkullanımı 2008-2012 yılları arasında yaygınlaşmasına rağmen, günümüzdekullanımı sınırlıdır.