Pandemi Sürecinde Uluslararası Sağlık İletişimi: Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) İletişim Stratejilerinin Ulusal Sağlık Politikaları Üzerindeki Etkileri

Abstract

Çin'in Wuhan kentinde 2019 yılının son haftalarında ortaya çıkan ve kısa bir süre içinde küresel bir salgın halini alan corona virüsü (COVID-19) salgını, 2020 yılı sonu itibarıyla 1 milyon 800 bin ölüm, toplam 81 milyona yaklaşan onaylanmış vaka sayısı ve 05 Aralık 2020 günü 886 bin ile en yüksek günlük yeni vaka sayısına ulaşmış durumdadır. Pandemi ile birlikte bir yandan insanların, temizlik, beslenme, barınma, eğitim, alışveriş gibi temel yaşam biçimlerinde radikal değişimler yaşanırken, diğer taraftan işten işsizlik, ekonomik durgunluk ve sağlık sistemlerinin sürdürülebilirliği öncelikli günden haline gelmeye başlamıştır. Bu hızlı değişimin uluslararası krize dönüşmemesi için ulusal ve uluslararası kuruluşların karşılıklı işbirliği büyük önem arz etmektedir. DSÖ Genel Sekreterinin pandemi ilanını yaptığı 11 Mart tarihli konuşmasında, pandemiyi sadece bir halk sağlığı krizi değil, her sektöre dokunacak bir kriz olarak nitelendirmiştir. DSÖ’nün pandemi sürecinde ulusal sağlık politikalarının oluşturulmasına yönelik tavsiye kararları dikkat çekmektedir. Çalışmanın amacı DSÖ tarafından pandemi sürecinde hangi iletişim stratejilerinin izlenildiğini ve bu iletişim biçimlerinin ulusal sağlık politikaları üzerinde ne gibi etkileri olduğunu incelemektir. Bu kapsamda çalışmada Dünya Sağlık Örgütü (WHO) birincil veri kaynaklarına dayalı analizler, literatür taraması ve kuramsal inceleme yöntemi tercih edilmiştir. Yapılan incelemeler çerçevesinde, pandeminin özellikle ulusal sağlık politikalarının sürdürülebilirliği üzerinde ciddi baskılar oluşturacağı görülmektedir. DSÖ’nün izlediği iletişim stratejileri, bilgi difüzyonu teorisi ve risk iletişimi kavramları çerçevesinde yorumlanmıştır. DSÖ’nün küresel ölçekte salgının yönetilmesinde katalizör rol oynadığı, edinilen bilimsel bilgilerin uluslararası paylaşımını kolaylaştırırken, elde edilen bulguları rapor haline getirmesi ve iyi uygulamalar ile ulus devlet sağlık sistemlerinin güçlendirilmesinde etkili olduğu anlaşılmaktadır.