Primer hiperparatiroidizmle ilişkili hiperkalsemide yaştan bağımsız olarak hipertansiyon ve koroner arter hastalığı sıklığında artış

Abstract

Giriş ve amaç: Primer hiperparatiroidi (PHP)'li hastalarda koroner arter hastalığı (KAH) sıklığında artış olup olmadığı ile ilgili literatürde çelişkili veriler bulunmaktadır. Bu çalışmada PHP'li hastalarda KAH ve hipertansiyon (HT) sıklığının araştırılması planlanmıştır. Material ve metod: Hasta grubu olarak endokrinoloji kliniğine Eylül 2020-Şubat 2023 tarihleri arasında başvuran 18 yaş ve üzeri PHP'li hastalar, kontrol grubu olarak aynı tarihler arasında yaş ve cinsiyet uyumlu tiroid nodülü nedeniyle başvuran bireyler alınmıştır. Çalışmaya uygun PHP'li 114, kontrol grubu olarak da 103 olmak üzere toplamda 217 hasta tespit edildi. Çalışma retrospektif data incelemesi şeklinde yapılmış olup hastaların ve kontrol grubunun laboratuvar ve demografik bilgileri dosyalarından elde edilmiştir. Sonuçlar: Hasta grubu ile kontrol grubunun yaş ve cinsiyet dağılımı benzer idi (sırasıyla; yaş 55.6+12.9 yıl, 53.0+7.2 yıl, p=0.058, kadın/erkek dağlımı; 93/21, 80/23 p=0.48). HT ve KAH sıklığı hasta grubunda daha yüksek iken (sırasıyla; HT; %65.1, %31.0, p<0.001, KAH; %32.0, %3.1, p<0.001), DM sıklığı ise benzerdi (sırasıyla; %18.1, %17.3, p=0.89). Hafif ve şiddetli PHP'si olanlar arasında HT, KAH ve DM sıklıklarının aynı olduğu tespit edildi (sırasıyla; HT; %65.6%, 64.4, p=0.90, KAH; %38.3, %23.3, p=0.14, DM; %19.7, %15.9, p=0.62). KAH üzerine etkili faktörler incelendiğinde yaş (?=0.10, ods oranı [OR];1.11 [%95 güven aralığı (%95GA);1.05-1.17], p<0.001) ve kalsiyum (?=0.67, OR;1.96 [%95 GA;1.10-3.51], p=0.023) düzeylerinin bağımsız etkili faktörler olduğu saptandı. Tartışma: PHP'de artmış kalsiyum düzeyleri yaştan bağımsız KAH için risk oluşturmaktadır. Ayrıca kalsiyum yüksekliği KAH risk faktörü olan HT sıklığını artırmaktadır.