HPV Pozitifliğinin Gebelik Planlamasına Etkisi: Bilgi, Psikososyal Tepkiler ve Davranışsal Sonuçların Kesitsel Analizi

Abstract

Amaç: İnsan Papillomavirus (HPV) enfeksiyonu, kadın sağlığı açısından önemli bir halk sağlığı sorunu olup, üreme çağındaki kadınlarda gebelik planlamasını etkileyebilmektedir. Bu çalışma, HPV pozitif kadınların bilgi düzeylerini, psikososyal tepkilerini ve gebelik planlamasına ilişkin davranışlarını değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntemler: Bu kesitsel çalışma, HPV pozitifliği nedeniyle jinekolojik onkoloji polikliniğine başvuran, 18–44 yaş arası kadınlar üzerinde gerçekleştirilmiştir. Katılımcılar, sosyodemografik özellikler, HPV’ye ilişkin bilgi düzeyleri ve psikososyal etkilerini değerlendiren 21 soruluk yapılandırılmış bir anket doldurmuştur. Veriler SPSS Version 29 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya toplam 152 HPV pozitif kadın dahil edilmiştir. Katılımcıların ortalama yaşı 34,2 ± 5,6 yıl olup, %61,2’si evlidir. HPV tanısı sonrası katılımcıların %28,3’ü gebelik planında değişiklik yaptığını, %14,5’i etkilenmediğini, %57,2’si ise halihazırda gebelik planı bulunmadığını bildirmiştir. Gebelik planını değiştirenlerde en sık nedenler; vertikal bulaş korkusu (%46,5), partnerle ilişkili sorunlar (%25,6) ve kendini sağlıksız hissetme (%23,3) olarak belirlenmiştir. Yaş grubu (p = 0.022), medeni durum (p = 0.037) ve eğitim düzeyi (p = 0.024) gebelik planı değişikliğiyle anlamlı ilişki göstermiştir. HPV’nin gebeliği etkilediğine (p = 0.003) ve bebeğe bulaşabileceğine (p = 0.008) inanma, gebelik planında değişiklik için anlamlı belirleyicilerdir. Kaygı, benlik algısı ve psikolojik destek ihtiyacı gibi psikososyal değişkenlerle anlamlı ilişki saptanmamıştır (p > 0.05). Bulgular, HPV tanısı sonrası özellikle üreme çağında, evli ve ortaöğretim düzeyindeki kadınların yanlış inanışlar ve enfeksiyona bağlı kaygılar nedeniyle gebelik planlarını daha sık değiştirdiğini göstermektedir. Sonuç: Sonuçlar, HPV pozitifliğinin özellikle belirli sosyodemografik gruplarda gebelik planlama kararlarını etkileyebildiğini göstermektedir. Yanlış inanışlar ve bilgi eksikliği, gereksiz gebelik ertelemelerine neden olabileceğinden, hedefe yönelik eğitim ve psikososyal destek programlarının geliştirilmesi kritik önem taşımaktadır.