Hiperoksik sıçan akciğer dokusunda N-asetilsisteinin antioksidan özelliğinin histopatolojik ve biyokimyasal incelenmesi

Abstract

Bu çalışmanın amacı; hiperoksiye maruz kalan sıçan akciğer dokusunda oral N-Asetilsistein (NAS) kullanımı ile oluşan histopatolojik ve biyokimyasal değişikliklerin incelenmesidir. Etik kurul onayından sonra 28 adet yetişkin beyaz Wistar rat çalışma grubuna alındı ve dört gruba ayrıldı (n=7). 1 Grup: kontrol, II Grup: 24 saat %100 O₂ inhalasyonu, III. Grup:1 gr.kg^-1 oral NAS, IV Grup: 1 gr.kg^-1 oral NAS+%100 O₂. Ratlar 90 mg.kg^-1 intraperitoneal ketaminle anestezi uygulandıktan sonra median sternotomi ile akciğer dokularından örnekler alındı. Süperoksit dismutaz (SOD), katalaz (CAT), malondialdehit (MDA) ve glutatyon peroksidaz (GsHPx) değerleri ve mikroskobik analiz için doku örnekleri hazırlandı. Yüzde yüz oksijen kullanılan II. Grupta belirgin konjesyon, ödem, Tip II septal hücrelerde lameller pattern izlenirken. III. Grupta minimal morfolojik değişikliklerin yanında Tip II septal hücrelerde tipik lameller görünümün köpüksü hücrelere dönüştüğü izlendi. Elektron mikroskopta alveolar duvar normal görülürken, Tip II hücrelerin lameller özelliklerini kaybedip dağılmış oldukları izlendi. IV. Grupta ise akciğer dokusunda kopiller konjesyonunun kaybolduğu %100 oksijene göre daha az hemoraji ve perivasküler ödem olduğu görüldü. Alveol ve bronşiollerin geniş, Tip II hücrelerin ise tekrar lameller yapılarına döndükleri izlendi. Biyokimyasal açıdan gruplar arasında GsHPx ortalama değerlerinde fark yoktu. SOD değerleri oksijen grubunda diğer gruplara göre daha düşüktü (p<0.05). MDA değerleri NAS ve NAS+%100 O₂ grubunda kontrole göre yüksek bulundu (p<0.05). CAT aktivitesi ise diğer gruplara göre oksijen grubunda daha yüksekti (p<0.05). Sulfidril grubu içeren non enzimatik antioksidan özellikli mukolitik bir ajan olan NAS'ın dikkate değer olarak %100 oksijen varlığında akciğer dokusundaki ödem ve konjesyonu azalttığı, özellikle Tip II septal hücrelerde doğal lameller görünümü koruduğu gözlendi. Tip II septal hücrelerin glutatyon deposundaki rolü ve NAS'ın bu anlamda antioksidan özelliği ile ilgili ileri çalışmaların gerektiği sonucuna varıldı.