Çocuklardan İzole Edilen İdrar Yolu Enfeksiyonu Etkenlerinin ve Antibiyotik Duyarlılıklarının Retrospektif Değerlendirilmesi

Abstract

Antibiyotikler idrar yolu enfeksiyonlarının tedavisinde önemli bir dayanak noktası olmasına rağmen, bilinçsiz kullanımları antibiyotik direncinin gelişimi için önemli bir risk faktörüdür. Antibiyotik direnci, özellikle çocuk ürolojisinde, artan üropatojen direncinin en önemli sorunlarından bir olarak karşımıza çıkmaktadır. Ampirik reçete uygulamalarındaki eksiklikler bu sorunu daha da kötüleştirmektedir. Bu çalışmada; pediatrik hastaların demografik özellikleri, idrar yolu enfeksiyonu etkenleri ve bu etkenlerin antibiyotik direnç durumları otomatize sistem ile retrospektif olarak değerlendirilmiştir. Çocuklardan izole edilen 719 idrar yolu enfeksiyonu etkeninden elde edilen veriler dört pediatrik yaş grubu (0-2 yaş, 2-6 yaş, 6-12 yaş ve 12-17 yaş) için ayrı ayrı analiz edildi. En sık izole edilen enfeksiyon etkenleri sırasıyla; Escherichia coli (%68.01), Klebsiella pneumoniae (%19.75), Klebsiella oxytoca (%3.34), Enterobacter cloacae (%2.23) ve Pseudomonas aeruginosa (%1,95) şeklindedir. Yaş grupları içerisinde; 0-2 yaş grubu enfeksiyon etkenleri açısından oldukça çeşitlilik göstermektedir. Aynı zamanda; bu grup içerisinde bu etkenlerin sahip olduğu antibiyotik dirençlerinin anlamlı bir şekilde yüksek olduğu saptanmıştır (p<0.05). Antibiyotik direnç durumları incelendiğinde; en dikkat çekici olanlar ampisilin (%70.2), amoksisilin-kluvanat (%49.0), cefixime (%38.2) ve trimetoprim/sülfametoksazol (%37.1)’e olan dirençlerdir. Çalışmamızda, 0-2 yaş grubu çocukların idrar yolu enfeksiyonu etkenleri ve bu etkenlerin sahip olduğu antibiyotik direnç açısından daha fazla risk altında oldukları, yaşın artışı ile bu riskin azaldığı ve grup içerisinde idrar yolu enfeksiyonu olan kız çocuklarının oranının daha fazla olması önemli bulunmuştur. Çalışmamızda; sefalosporinlere, ampisilin, amoksisilin-klavulanat ve trimetoprim/sülfametoksazol'e karşı yüksek direnç bulunurken karbapenem (imipenem, ertapenem, meropenem) direnci düşük düzeyde saptanmış olup anlamlı olabilecek bir artış olmadığı görülmüştür.