Gebelerin Tetanos Aşısıyla İlgili Bilgi, Tutum ve Davranışlarının Değerlendirilmesi

Abstract

Amaç: Tetanos, halen dünyada ve ülkemizde insan sağlığını tehdit etme potansiyeline sahip ancak aşı ile korunabilir hastalıklardan biridir. Özellikle gebe kadınların tetanosa karşı bağışıklanması, hem anneyi hem de bebeği tetanostan koruması nedeniyle son derece önemlidir. Bu çalışmanın amacı, gebelerin tetanos bağışıklanma durumlarını, sıklığını, tetanos aşısına yaklaşımlarını ve etkileyen faktörleri incelemektir. Yöntemler: Tüm Türkiye’den gebeliklerinin değişik aşamalarında olan, herhangi bir nedenle hastaneye başvuran ve çalışmaya katılmayı kabul eden gebelere yüz yüze anket metoduyla 19 soruluk anket uygulanmıştır. Bulgular: Çalışmaya, yaşları 15 ile 44 arasında değişen (ortalama 28±5.7), gestasyonel haftaları 8 ile 40 arasında olan (ortalama 22.07±8.5), Türkiye’nin yedi farklı coğrafi bölgesinden toplam 5000 gebe katılmıştır. Gebelerin %88.2’sinin mevcut gebeliğinde tetanos aşısı yaptırmadığı ve bunların %23.2’sinin de aşı yaptırmayı düşünmediği saptanmıştır. Aşı yaptırmama nedenleri sorgulandığında; gebelerin %28.6’sı yan etki gelişmesinden, %15.4’ü bebeğe zarar vermesinden korktuğunu, %23.9’u aşı yaptırmaya gerek duymadığını, %7.13’ü ise aşının koruyuculuğunun olmadığını düşündüğünü bildirmiştir. Mevcut gebeliğinde aşı yaptırıp yaptırmayacak olmanın tek değişkenli analizinde bölgelere, yaşa, gebelik haftasına, doğumla sonuçlanan gebelik sayısına göre istatistiksel olarak anlamlı şekilde farklı olduğu belirlenmiş; ancak çok değişkenli analizinde gebelik haftası (?24 hafta), lise ve üzerinde eğitim almış olma, aile hekiminde takipli olma, üçten fazla gebelik öyküsü olması ve önceki gebeliğinde ya da gebeliklerinde aşı yaptırmamış olmanın mevcut gebelikte tetanos aşısı yaptıracak olmayı istatistiksel olarak anlamlı şekilde artıran bağımsız faktörler olduğu bulunmuştur. Sonuçlar: Neonatal tetanos sadece yüksek mortalitesinden dolayı değil yaşayanlarda bıraktığı sekellerden dolayı da önlenmesi gereken bir hastalıktır. Gebelerin aşılanması ile önlenebilen bir hastalık olan neonatal tetanos en aza indirebilir; hatta tamamen eradike edilebilir. Bu amaçla her gebe kadına konuyla ilgili mutlaka bilgilendirme yapılması ve tetanosa karşı aşılama için eğitim ve danışman desteği verilmesi gerekmektedir.