Engelli Bireylere Yönelik Sosyal Koruma Harcamalarının Analizi: Türkiye Örneği

Abstract

Engelli bireylere yönelik haklar ve sosyal koruma harcamaları konusunda ulusal ve uluslararası düzeyde önemli değişimler yaşanmaktadır. Çalışmanın amacı, Türkiye’de engelli bireylere yönelik sosyal harcamalar konusundaki gelişmeleri analiz etmektir. Çalışmada betimleyici araştırma yöntemi tercih edilmiştir. Çalışmanın yöntemsel amacı, Türkiye’de 2001-2021 yılları arasında engelli bireylere yönelik sosyal koruma harcamaları konusundaki yaklaşımın belirlenmesidir. Araştırma sonucunda Türkiye’de engelli bireylerin kamu sektöründeki istihdamında anlamlı artış sağlandığı görülmüştür. Engelli bireylere yönelik şartlı sosyal koruma yardımları artarken, şartsız sosyal koruma harcamalarının azalmıştır. Nakdi yardım oranları azalırken, ayni yardım oranlarının arttığı belirlenmiştir. Türkiye’de engelli bireylere yönelik sosyal koruma harcamalarında şartsız ve nakdi yardım merkezli yaklaşımdan, şartlı ve ayni yardım merkezli yaklaşıma doğru değişim gözlenmiştir. Türkiye’deki sosyal koruma harcamalarında engelli maaşı alanların oranı görece azalırken, engelli bireylere yönelik sosyal destekler artış eğilimindedir. Sonuç olarak gelişmiş ülkelerin engelli bireylere yönelik sosyal koruma harcamaları dikkate alındığında; Türkiye'de engelli bireylere yönelik sosyal koruma harcamalarındaki ilerlemelerin gelişmeye açık olduğu görülmektedir.