Koroner kollateral dolaşımın sol ventrikül sistolik ve diyastolik fonksiyonları üzerine etkisi: Doku Doppler ekokardiyografi çalışması

Abstract

Koroner arter hastalığında (KAH) koroner kollateral dolaşım (KKD) gelişmesinin, sol ventrikül (LV) sistolik fonksiyonları üzerinde koruyucu etkisinin olup olmadığı tartışmalı olup, diyastolik fonksiyonlar üzerine etkisi konusunda ise yeterli bilgimiz yoktur. Bu çalışmada KAH’da KKD varlığının LV bölgesel miyokardiyal sistolik ve diyastolik fonksiyonları üzerindeki etkilerinin doku Doppler yöntemi ile araştırılması amaçlandı. Bu amaçla 40 ardışık erkek hasta (yaş ortalaması 50,7±11) prospektif olarak incelendi. Koroner anjiyografide sadece sol ön inen koroner arterde yüzde 70 ve üzerinde lümen darlığı saptanan hastalar çalışmaya alındı. Koroner kollateral dolaşım varlığı “Rentrop” klasifikasyonuna göre belirlendi. Hastalar KKD evresine göre, KKD saptanmayanlar (evre-0), evre-1, 2 KKD ve iyi gelişmiş KKD (evre-3) bulunanlar şeklinde gruplandırıldı. İki boyutlu ekokardiyografi ile sol ventrikül volümleri ve ejeksiyon fraksiyonu ve “pulsed wave” doku Doppler ekokardiyografi yöntemi ile lateral mitral anülüsten, sol ventrikül mid inferior ve mid anterior segmentlerden alınan sistolik (S) maksimum velositesi, izovolemik kontraksiyon zamanı (İVKZ), S dalgasının süresi (kontraksiyon zamanı) (KZ), erken diyastolik (E) ve geç diyastolik (A) maksimum velositeleri, E/A oranı, izovolemik relaksasyon zamanı (İVRZ) ve E dalgasının deselerasyon zamanı (DZ) belirlendi ve gruplar arasında karşılaştırıldı. Kırk hastanın 26 tanesinde KKD vardı. On hastada Evre-1, 2 ve 16 hastada evre-3 KKD saptandı. Ondört hastada KKD saptanmadı (evre-0). İlginç olarak KKD evresi düşük olanlarda yüksek olanlara göre sol ventrikül diyastol ve sistol sonu volüm ortalamaları artmış olarak bulundu. Tüm KKD saptanan hastalarda, KKD bulunmayanlara göre sol ventrikül volümleri daha yüksek ve ejeksiyon fraksiyonu daha düşük idi. (KKD olmayan grupta EF 64,2±4,9 ve olan grupta 54,0±15,8, p<0.05). Hem anteriyor hem de inferiyor duvardan alınan DDG ölçümlerinde S, E maksimum velositeleri evre-3,4 olan grupta KKD olmayanlara göre daha düşük olarak bulundu (p<0,05). Bu bulgularla KAH’da KKD varlığının LV sistolik ve diyastolik fonksiyonu üzerinde yeterli koruyucu etkisinin olmadığı kanısına varıldı. Hastalarımızda KKD evresi arttıkca LV fonksiyonlarının daha bozuk olduğu gözlenmiştir. KKD’si iyi gelişmiş olan hastalarda, KAH’ın kronik etkilerinin daha fazla olması bu sonuç üzerinde rol oynayabilir.