Karbon Monoksit Zehirlenmelerine Yaklaşım

Abstract

Karbon monoksit (CO) renksiz, kokusuz, tatsız, irritan olmayan bir gazdır. CO, karbon kaynaklı yakıtların tam ola- rak yanmaması sonucu ortaya çıkar. Ayrıca ciltten kolayca absorbe olarak invivo CO oluşumuna neden olan metilenklorür zehirlenmesinde de görülür. Ülkemizde özellikle kış aylarında CO zehirlenmesi meydana gelmektedir. Bacatemizliğinin düzenli yapılmaması, rüzgarlı havalarda mevcut yakıtın tam yanmaması nedeniyle soba kullanımınabağlı CO zehirlenmesi meydana gelmektedir. Ayrıca yeterince havalandırılmayan kapalı ortamlarda gazlı ısıtıcılarınkullanılması ve banyoda gaz çıkışını sağlayan uygun baca sistemi olmadan kullanılan şofben de CO zehirlenmesineneden olmaktadır. CO ile intihar girişimi çok nadir olarak görülse bile bu gibi durumlarda eş zamanlı olarak başka birilaç alımı olabileceği akılda tutulmalıdır. Yoğun sigara içenlerde kan karboksi - hemoglobin (COHb) düzeyi %10 değerine kadar ulaşabilmektedir. Mortalite,COHb düzeyinin %50 ve daha üzeri değerlere ulaşması durumunda kaçınılmaz hale gelir. COHb düzeyi ile klinikdurumun ciddiyeti arasında zayıf bir korelasyon vardır ve maruziyet süresi daha önemlidir. Prognozun en iyi belirteciolarak hipotansiyon kullanılabilir. Ancak erken tanı konması ve oksijen ile tedaviye hemen başlamak sağ kalımlarıartıracaktır. CO zehirlenmesi özellikle kış aylarında çok sık görülmekte ve maalesef ölümlere neden olmaktadır. Belki basit önlemlerle bu zehirlenmelerin ve de ölümlerin önüne geçmek mümkün olabileceğinden böyle bir derleme yapılmaya değer görülmüştür.