Bursa'daki Zehirlenme Vakalarına Genel Bakış

Abstract

Amaç: Bu çalışmada amacımız ilimizdeki zehirlenme sebeplerini en sık görülen etkenleri incelemek ülkemizdeki epidemiyolojik çalışmalara katkıda bulunup ülke kaynakların verimli kullanılmasını sağlamaktır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız 01.02.2020 ile 31.08.2022 tarihleri arasında Bursa ili kamu ve özel hastanelerin acil servislerine zehirlenme nedeniyle başvuran ve Bursa İl Sağlık Müdürlüğü istatistik raporlama birimine bildirimi yapılan tüm hastalar retrospektif olarak tarandı. Bulgular: Zehirlenme nedenlerinin cinsiyetler arası farklarını değerlendirdiğimizde besin kaynaklı zehirlenmelerin erkeklerde daha sık olduğu (n:322-78), ilaç kaynaklı zehirlenmelerin kadınlarda daha sık olduğu (n:363-556) görülmüştür. Ayrıca yaptığımız Pearson Ki-kare analizinde zehirlenme nedenleri bakımından erkekler ile kadınlar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır (x2=217.06, p<0.01). Zehirlenme nedenlerinin yaş grupları arası farklarını değerlendirdiğimizde en düşük zehirlenme gelişen yaş grubunun %6.3 (n:111) ile <55 kişilerde olduğu görülmüştür. 0-13 yaş grubunda koroziv zehirlenmeleri tüm yaş gruplarının %72.7'sini (n:109) oluşturmaktadır. Methil alkol zehirlenmeleri en sık 36-55 yaş grubunda görülmektedir. Yapılan ki-kare analizinde zehirlenme nedenleri bakımından kategorize edilmiş yaş grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı (x2=641.80, p<0.01). Çalışmaya alınan hastaların acil servisten taburculuk ve yatış dağılımlarına baktığımızda eksitus olan hastaların zehirlenme nedenleri; karbon monoksit (n:2), ilaçlar (n:1), etil alkol (n:1), metil alkol (n:1) ve diğer nedenler (n:1) şeklindedir. Ayrıca en sık yoğun bakım yatışı gereken zehirlenme nedeni ilaçlar (n:82) olmuştur. Zehirlenme nedenleri ile hastaların sonlanım durumları bakımından istatiksel anlamlı fark saptanmıştır (x2=238.42, p<0.01). Zehirlenme nedenlerinin mevsimsel farklarına baktığımızda ilaçlar ile olan zehirlenme vakaları her mevsim diğer faktörlerden fazla olarak görülürken, karbonmonoksit zehirlenmesi kış aylarında, gıda zehirlenmesi yaz aylarında, mantarlar ise sonbaharda daha fazla görülmüştür. Zehirlenme nedenleri mevsimler bakımından istatistiksel olarak anlamlı fark göstermektedir. Sonuç: Zehirlenmede bir bölgedeki yerel nedenlerin analizi çok önemlidir. Bu sayede o bölgeye özel önlemler alınabilir. Bu sayede antitoksin planlaması ve insan gücü planlaması daha etkin hale getirilebilir.