Alkol kullanım bozukluğu olan olguların sosyal destek sistemlerinin değerlendirilmesi

Abstract

Amaç: Aile, sosyal çevre ve arkadaşlar alkol kullanım bozukluğu sürecinde ve tedavisinde etkin bir rol üstlenir. Buna karşın bağımlılık servislerinde yalnızca tedavi gören olgulara odaklanılmaktadır. Bu aile ve sosyal ağın tedavide ihmal edilmesine ve/veya gerekli rolü üstlenmemesine neden olmaktadır. Böylece ayıklığı sağlama ve sürdürme döneminde etkin bir rolü olan bu grup ihmal edilmektedir. Bu çalışmada alkol kullanım bozukluğu (AKB) bazı klinik özelliklerine göre sosyal destek sistemlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Bağımlılık Tedavi Biriminde yatarak tedavi gören olgular çalışmaya alındı. Bu vakalara DSM IV’ e göre yapılandırılmış SCID-1 uygulandı. AKB tanısı alan bireyler sosyodemografik bilgi formu, sosyal ağ listesi, algılanan arkadaş ölçeği(PSS_Fr) ve algılana aile ölçeğini (PSS_Fa) doldurdular: Olgular alkole başlama yaşlarına, ailelerinde psikiyatrik hastalık öyküsüne, medeni durumuna ve komorbid psikiyatrik hastalık varlığına göre gruplandırıldı.Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Bağımlılık Tedavi Biriminde yatarak tedavi gören olgular çalışmaya alındı. Bu vakalara DSM IV’ e göre yapılandırılmış SCID-1 uygulandı. AKB tanısı alan bireyler sosyodemografik bilgi formu, sosyal ağ listesi, algılanan arkadaş ölçeği(PSS_Fr) ve algılana aile ölçeğini (PSS_Fa) doldurdular: Olgular alkole başlama yaşlarına, ailelerinde psikiyatrik hastalık öyküsüne, medeni durumuna ve komorbid psikiyatrik hastalık varlığına göre gruplandırıldı.Bulgular: Bu araştırmaya 40 AKB olan birey alınmıştır. Sosyal ağdaki sırdaş sayısı ve algılanan aile desteği ölçeğinden alınan puan evlilerde bekârlara oranla daha yüksektir. Bu fark istatistiksel olarak da anlamlıdır. (sırasıyla 0.034; 0.035). Akraba sayısı, AKB komorbid anksiyete bozukluğu olan grupta yalnızca AKB, AKB komorbid majör depresif bozukluk ve çoğul madde kulanım bozukluğu gösteren gruplara göre daha fazla bildirilmiştir. Bu fark istatistiksel olarak anlamlıdır (0.018). DSM-IV tanılarına, alkole başlama yaşları, ebeveynlerin eğitim düzeylerine ve ailelerinde psikiyatrik hastalık varlığına göre incelediğimizde gruplar arasında istatistiksel düzeyde anlamlı bir fark saptanmamıştır.Bu araştırmaya 40 AKB olan birey alınmıştır. Sosyal ağdaki sırdaş sayısı ve algılanan aile desteği ölçeğinden alınan puan evlilerde bekârlara oranla daha yüksektir. Bu fark istatistiksel olarak da anlamlıdır. (sırasıyla 0.034; 0.035). Akraba sayısı, AKB komorbid anksiyete bozukluğu olan grupta yalnızca AKB, AKB komorbid majör depresif bozukluk ve çoğul madde kulanım bozukluğu gösteren gruplara göre daha fazla bildirilmiştir. Bu fark istatistiksel olarak anlamlıdır (0.018). DSM-IV tanılarına, alkole başlama yaşları, ebeveynlerin eğitim düzeylerine ve ailelerinde psikiyatrik hastalık varlığına göre incelediğimizde gruplar arasında istatistiksel düzeyde anlamlı bir fark saptanmamıştır.Sonuç: Evli alkol kullanım bozukluğu olan bireyler bekârlar alkol kullanım bozukluğu olan bireylere oranla daha fazla sırdaş sayısı ve daha çok aile desteği bildirmişlerdir. Ancak daha çok sayıda olgunun yer aldığı çalışmalara ihtiyaç vardır.Evli alkol kullanım bozukluğu olan bireyler bekârlar alkol kullanım bozukluğu olan bireylere oranla daha fazla sırdaş sayısı ve daha çok aile desteği bildirmişlerdir. Ancak daha çok sayıda olgunun yer aldığı çalışmalara ihtiyaç vardır.