Fonksiyonel Ses Bozukluğu: Biyopsi Sonrası Ani Başlangıçlı Bir Disfoni Olgusu

Abstract

Giriş: Bu olgu sunumu, entübasyon sonrası ani başlangıçlı disfoni şikayeti olan hastanın ses sağlığının kapsamlı değerlendirilmesi, ayırıcı tanının bilimsel ölçümlerle desteklenmesi ve multidisipliner çalışmanın etkinliğini tartışmayı amaçlamaktadır. Olgu: 59 yaşındaki kadın hasta altı ay önce genel anestezi altında endotrakeal entübasyonla gerçekleştirilen akciğer biyopsisi sonrası ani ses kısıklığı yaşadığını ve şikayetlerinin sürdüğünü belirterek kulak burun boğaz hekimine başvurmuştur. Larengeolojik muayene sonucunda organik ses bozukluğu bulgusuna rastlanmamış ve fonksiyonel ses bozukluğu (FSB) tanısı ile ses terapisi için dil ve konuşma terapistine (DKT) yönlendirilmiştir. Hastanın bilateral orta derecede sensörinöral işitme kaybı mevcuttur. DKT tarafından yapılan değerlendirmede, hasta genel olarak sesinde boğukluk ve kısıklık yaşadığını ve şikayetlerinin değişkenlik gösterdiğini belirtmiştir. Sınırlı su tüketimi, yoğun çay ve kahve tüketimi, bağırma gibi fonotravmatik davranışları mevcuttur. DKT tarafından yapılan algısal GRBAS değerlendirmesinde genel ses kalitesi, boğukluk ve efor parametrelerinde şiddetli düzeyde bozulma gözlenmiştir. Karşılıklı konuşmada hastanın duygu durumuna göre sesinde değişkenlikler gözlenmiştir. Stres faktörlerine bağlı ses kalitesindeki değişkenlikten dolayı psikiyatrik değerlendirme için yönlendirilmiştir. Ses Handikap İndeksi-10 skoru 22’dir. Aerodinamik ölçümlerde maksimum fonasyon süresi /a/ için 5,39 sn, s/z oranı 1,54’tür. Konuşma sırasında yetersiz solunum desteği gözlenmiştir. Sürdürülen /a/ fonasyonu için akustik analizde fundamental frekans 454,90 Hz, jitter %8,079 ve shimmer 1,713 dB’dir. Kepstral tepe noktası /a/ için 1,908 dB’dir. Sonuç: Hastanın larengeal muayene bulguları ve öyküsü, fonksiyonel ses bozukluğu ile ilişkilendirilmiştir. Yapılan multidisipliner değerlendirme ile elde edilen bulgular değerlendirme ve müdahale programının şekillenmesine katkı sunmaktadır. Olgu için respiratuvar, fonotuvar ve rezonatör mekanizmayı destekleyen ve vokal hijyen eğitimini içeren bir ses terapisi programı tasarlanmıştır. Bu olgu sunumu, ses bozukluklarının değerlendirmesi ve müdahalesinde multidisipliner yaklaşımın ve kapsamlı değerlendirmenin gerekliliğini vurgulamaktadır.