Müzik videolarındaki müstehcenliğin 7-12 yaş çocuklar üzerindeki etkisi

Abstract

Amaç: Popüler müzik eserlerini tanıtmayı ve tüketimini amaçlayan müzik videolarının (klipler) içeriğindeki müstehcen unsurlar gittikçe artmakta ve bunlar, tekrara dayalı anlatı yapıları ve sürekli yayınlanmaları nedeniyle çocukların cinsel ve bilişsel gelişimlerini olumsuz etkilemektedir. Çalışmada, yayınlanan kliplerdeki müstehcen unsurların, 7-12 yaş arası çocuklarda müstehcenliğin kabul edilebilirlik sınırını etkileyip etkilemediği araştırılmıştır.Gereç ve Yöntemler: Gerekli izinler alındıktan sonra, üst, orta ve alt sosyo-ekonomik ve kültürel düzeyi temsil eden Çankaya, Yenimahalle ve Sincan ilçelerindeki 3 ilköğretim okulunun birinci kademesindeki toplam 596 çocuk (yaş ort: 9.4 + 1.5; 290 K, 306 E) üzerinde araştırma yapılmıştır. Araştırmanın bağımsız değişkenleri çocukların yaşadıkları semt, yaş, cinsiyet, ebeveynlerin eğitim ve meslek durumu, çocuğun klip izlemesine karşı ebeveynin tutumu, televizyon (TV) izleme süresi, kablolu/uydu yayınları, bir şarkıcıya hayranlık duyma durumu; bağımlı değişkenleri, hayranlık duyulan sanatçıların giyim tarzı, dans ve beden hareketleri, şarkıları ve ayrıca 25 popüler şarkıdan alınan argo ve müstehcen yan anlamları olan sözlerin çocuklarca ayıp kabul edilip edilmediği ve aynı zamanda çocukların bu sanatçıları model alma konusundaki tutumlarıdır. Analiz için çapraz tablolarda ?2 testi, ortalamaların karşılaştırılmasında Student t, Mann Whitney U, Kruskal Wallis Varyans Analizi ve Post hoc çoklu karşılaştırma testleri kullanılmıştır. Bulgular: Kliplerde kızlar dans ve beden hareketlerinden (%22.2, p= 0.019), küçükler giyimlerden (7 yaş için %9.6, p= 0.04) etkilenmekteydi. Kliplerdeki müstehcenliğe ilgi, Çankaya (%21.4, p= 0.000)’dakilerde, kablolu TV/uydu yayınlarını izleyebilenlerde (%21.4, p= 0.004), erkeklerde (%19.3, p= 0.020), küçüklerde (%21.0, p= 0.000), 5 saat ve üstünde TV izleyenlerde (%23.4, p= 0.005); kliplerde ayıp görüntü, söz, dans figürü olduğunu düşünme durumu Sincan’dakilerde (%72.0; p= 0.001), küçüklerde (7 yaş için %23.2, p= 0.005) ve erkeklerde (E: %64.3, p= 0.000); kliplerdeki sanatçılarla yaşanan özdeşleşme Sincan’dakilerde, küçüklerde ve kızlarda diğerlerine göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulundu (p< 0.05). Sonuç: Kliplerdeki müstehcen görüntüler yaş, sosyo-ekonomik-kültürel düzey, cinsiyet, kablolu TV/uydu yayınlarını izleme, bir şarkıcıya hayranlık duyma, izleme süresi, klipleri izlemeye karşı ebeveynin tutumu değişkenlerine bağımlı olarak, çocukların cinsel ve bilişsel gelişimlerini ve müstehcenliğin kabul edilebilirlik sınırlarını olumsuz yönde etkilemektedir.