Ağır metallerin radiosefalik arteriovenöz fistüllerin olgunlaşmasına etkisi

Abstract

Amaç: Hemodiyaliz için oluşturulan el bileği arteriovenöz fistüllerin (AVF) olgunlaşmaları üzerine alüminyum (Al), arsenik (As), kalsiyum (Ca), kobalt (Co), krom (Cr), demir (Fe), nikel (Ni), lityum (Li) ve çinko (Zn) gibi ağır metallerin etkisini araştırmayı ve kronik böbrek yetmezlikli (KBY) hastalarda ağır metal düzeylerine dikkat çekmeyi amaçladık.Gereç ve Yöntemler: Kalp damar cerrahisi kliniğinde Kasım 2011- Nisan 2012 tarihleri arasında ilk kez el bileği düzeyinde arteriovenöz fistül oluşturulan ardışık 40 hasta çalışmaya alındı. Arteriyel ve venöz yapısı uygun olan hastalara el bileği düzeyinde radiosefalik arteriovenöz fistül oluşturuldu. Hastalardan operasyon esnasında yaklaşık 2 cm sefalik ven örneği ve operasyon sonunda venöz kan örneği alındı. Hastalar operasyondan tercihen 4 hafta ya da daha uzun süre sonra tekrar renkli Doppler ultrasonografi ile değerlendirildi ve sefalik ven debilerine göre 200 ml/dk altında ve üstünde olmak üzere iki gruba ayrılarak incelendi.Bulgular: Hastaların 20si kadın, 20si erkekti ve ortalama yaşları 61,08±13,41 yıl idi. On bir hastada hipertansiyon, 12 hastada ise diabetes mellitus mevcuttu. Kontrolde, 40 hastanın 29u (%72,5) fonksiyonel fistüle sahipti. On bir hasta (%27,5) fonksiyonel fistüle sahip değildi. Doku Ca, serum Ni, Fe, Cr değerleri ile fistül debileri arasında korelasyon saptandı.Sonuç: Hasta yaşları ile fistül sefalik ven debisi arasında negatif korelasyon saptandı. Yaş arttıkça sefalik ven debisi azalmaktadır. Fistül olgunlaşması ile serum Ni, Fe, Cr değerleri arasında pozitif korelasyon saptandı. Dokudaki ağır metaller ile fistül olgunlaşması arasında korelasyon saptanmadı.