Tuberoskleroz Kompleksi Genetiği

Abstract

Giriş: Tüberoskleroz kompleksi (TSC), çoğunlukla TSC1 veya TSC2 genlerindeki patojenik varyasyonlara bağlı olarak ortaya çıkan, otozomal dominant kalıtılan ve değişken fenotipik özellikler gösteren genetik bir hastalıktır. Olguların önemli bir kısmı de novo mutasyonlar sonucu gelişirken, klinik tablo geniş bir spektrumda seyretmektedir. Moleküler genetik tanı, yalnızca kesin tanı koydurmakla kalmayıp genotip-fenotip korelasyonu, aile taraması, genetik danışmanlık ve hedefe yönelik tedavi yaklaşımları açısından da büyük önem taşımaktadır. Bu derlemenin amacı, TSC’nin genetik özelliklerini ve güncel moleküler tanı yöntemlerini özetlemek ve klinik uygulamaya rehberlik etmektir. Sonuç: TSC’de genetik varyasyonlar tüm gen boyunca dağılmış olup en sık nokta mutasyonları görülmektedir. TSC2 mutasyonları genellikle daha ağır klinik fenotiple ilişkilendirilirken, TSC1 mutasyonları daha hafif seyir gösterebilmektedir. Mozaiklik özellikle hafif olgularda önemli olup klasik testlerle gözden kaçabilmektedir. Güncel tanısal yaklaşımda ileri nesil dizileme temel yöntem olmakla birlikte, büyük delesyon/duplikasyonların saptanmasında MLPA ve kromozomal mikroarray, karmaşık varyantlarda ise tüm ekzom ve tüm genom dizileme yöntemleri kullanılmaktadır. Genetik tanı, prognostik değerlendirme ve kişiselleştirilmiş tedavi planlamasında belirleyici bir rol oynamaktadır.