Koroner Arter Bypass Greft Cerrahisi Sonrası Hastaların Başa Çıkmasında Öz Etkililik Algıları

Abstract

Amaç: Bu araştırmada, bir devlet hastanesinde koroner arter bypass greft cerrahisi sonrası hastaların başaçıkma stratejilerinin dinamiklerini tanımlamak ve bu dinamiklerde öz etkililik düzeylerinin etkisini belirlemek amaçlandı. Yöntemler: Analitik kesitsel tipte olan araştırma Türkiye’de Bursa’da bir Eğitim ve Araştırma Hastanesinde 15 Aralık 2015- 30 Ocak 2016 tarihleri arasında yürütüldü. Araştırmaya 18 yaş üzeri, koroner arter bypass greft cerrahisi geçirmiş post operatif en az 4. günde olan, bilinci açık, işitme ve konuşma fonksiyon kaybı olmayan ve çalışmaya katılmayı gönüllü olan 384 hasta dahil edildi. Araştırmada veri toplamada “Hasta Tanıtıcı Bilgi Formu”, “Başaçıkma Stratejisi Ölçeği” ve “Barnason Etkililik Beklenti exÖlçeği” kullanıldı. Veriler SPSS 21.0 (Statistical Package For Social Science) istatistik analiz programında, tek değişkenli ve çok değişkenli analizler ile değerlendirildi. Bulgular: Hastaların yaş ortalaması 60.8±10.23 olup, %51.6’sı okuryazar veya ilkokul mezunu ve çoğunluğu (%82.0) evlidir. Özgeçmişinde önemli bir hastalık bildirenler %21.9’dur. Hastaların Başaçıkma Stratejisi Ölçeği puan ortalaması 70.69±8.32 olup, en yüksek Problem Çözme alt ölçeği, en düşük ise Kaçınma alt ölçeği idi. Barnason Etkililik Beklenti Ölçeği Kardiak Cerrahi Versiyonu toplam puan ortalaması ise 51.94±6.15 olup, Başaçıkma Stratejisi Ölçeği puanları ile pozitif yönde orta derecede ilişki gösterdiği saptandı (r=0.519, p<0.005). Yapılan çok değişkenli analizlerde, koroner arter bypass greft cerrahisi geçirmiş hastaların öz etkililik puanları arttıkça, yaşları küçüldükçe, daha önce hastalık geçirme durumları varsa başaçıkma puanlarının artış gösterdiği belirlendi (p<0.05, R²=0.299). Sonuç: Sonuçta koroner arter bypass greft cerrahisi sonrası hastaların başaçıkma düzeylerinde; öz etkililik düzeyleri, yaşları ve hastalık öyküleri belirleyici bulundu.