Selektif serebral perfüzyon uygulanan aortik ark cerrahisi olgularında anestezi yönetimi ve prognozun geriye dönük değerlendirilmesi

Abstract

Amaç: Bu makalede, orta dereceli hipotermiyle antegrad selektif serebral perfüzyon (SSP) uygulanan aortik ark cerrahisinde hastalara ve operasyona ait özellikler, anestezi yaklaşımı, operasyon süresince kullanılan EEG’de “spectral edge frequency” (SEF) değerleri izlemi, cerrahi sonrası yoğun bakımda uygulanan destek tedavileri ve gelişen komplikasyonların sunulması amaçlandı.Gereç ve Yöntem: 2006 yılında kalp cerrahisi tarafından antegrad SSP-orta dereceli hipotermi ile sirkulatuvar arrest uygulanan 150 hastadan, tüm verilerine ulaşılabilen 26 hasta retrospektif olarak incelendi. Olguların bireysel özellikleri, yandaş hastalıkları, kardiyopulmoner baypas (KPB), antegrad selektif serebral perfüzyon, operasyon, yoğun bakım ve hastanede kalış süreleri, yoğun bakım destek tedavileri, postoperatif nörolojik bulgular ve gelişen komplikasyonlar kaydedildi. Hastaların EEG’ lerinde SEF ölçümleri, anestezi indüksiyonu sonrası (1), pompa başlangıcından sonra (2), selektif serebral perfüzyonda (3), aortik kros-klemp açıldıktan sonra (4) ve sternuma tel konulması sırasında (5) değerlendirildi. İstatistiksel analizde zamanlar arası karşılaştırmada Friedman’ın iki yönlü varyans analizi ve ona bağlı olarak Siegel N. ve Castellan J. tarafından önerilen çoklu karşılaştırma testi kullanıldı. Sağ-sol hemisfer karşılaştırmaları için eşleştirilmiş örneklerde Wilcoxon testi kullanıldı. p<0.05 anlamlı kabul edildi.Bulgular: Olguların 17’sinde tip I diseksiyon (% 65,4), 1’inde tip II diseksiyon (% 3,8), 8’inde ise asendan aort anevrizması vardı (% 30,8). Hastaların yaş ortalaması 54,9±13,2 iken, ortalama selektif serebral perfüzyon süresi 39,07±21,6 dk., kardiyopulmoner baypas süresi 151,4±47,2 dk., operasyon süresi 377,38±109,38 dk., yoğun bakımda kalma süresi 13,7±24,33 gün, hastanede kalış süresi ise 20,65±24,11 gün bulundu. Operasyon sonrası 3 hastada kalıcı nörolojik komplikasyon olduğu saptandı. Bu hastaların 2’si hiç uyanmadan çoklu organ yetmezliğinden kaybedilmişti. Postoperatif geçici nörolojik komplikasyon saptanan 2 olgunun şifa ile taburcu olduğu, 4 hastanın kaybedildiği görüldü. İntraoperatif EEG’de olguların sol ve sağ hemisfer SEF değerleri 1. dönemden 3.döneme doğru anlamlı olarak azalırken, 5. dönemde arttığı, ancak bu artışın istatistiksel olarak anlamlı olmadığı değerlendirildi. Bütün ölçüm dönemlerinde hastaların sağ-sol hemisfer SEF değerleri arasında farklılık gözlenmediSonuç: Geriye dönük olarak elde edilen bu veriler çerçevesinde; aortik ark cerrahisinde orta dereceli hipotermi, antegrad SSP uygulaması, hastanın genel durumu, preoperatif hastalıkları, geçirilmiş serebro vasküler olay öyküsü, SSP ve KPB süreleri gibi pek çok faktörün, morbidite ve mortalitede etkili olduğu görünmektedir. Bu bilgi ışığında; aort cerrahisi uygulanacak olgularının anestezi yönetiminde çoklu nörolojik monitörizasyon kullanılmasının, beyin koruma açısından daha etkin olabileceği kanısına varıldı.