Mastektomi Sonrası Lenfödemi Önlemek İçin Yayımlanan YouTube Videolarının Analizi

Abstract

Amaç: Mastektomi sonrası lenfödemiyi önlemek için yayımlanan YouTube videolarının değerlendirilmesidir.Gereç ve Yöntemler: Tanımlayıcı bir araştırmadır. Web erişimi için Chrome ağı tarayıcısı kullanılarak,“mastektomi ve lenfödem”, “mastektomi ve egzersizler” anahtar kelimeleri ile YouTube sayfasında15 Aralık 2018 tarihinde tarama yapılmıştır. Bu çalışmada, 10 Mayıs 2012-15 Aralık 2018 tarihleri arasındakiiçerikler incelenmiştir. Yapılan tarama sonucunda, evreni 261 sayıda video oluşturur iken, 14 videoda sesolmadığı, sekiz video konuya uygun olduğu hâlde içeriğinde birden fazla videoyu içerdiği için ve 189 videoda konuya uygun olmadığı için çalışmaya dâhil edilmemiştir. Konuya uygun olup, ses varlığı olan 50 videoçalışmaya dâhil edilmiştir. Elde edilen veriler frekans, yüzde kullanılarak değerlendirilmiştir. Bulgular: Videolardaanlatılan konu içeriklerine bakıldığında en yüksek oranda (%54) lenf ödemin tanımı, nedenleri veoluşum mekanizmalarının anlatılması yer alırken; en düşük oranda ise (%4); lenfödemden korunmak için iççamaşırı doğru kullanımının anlatılması yer almaktadır. Videolara mastektomi sonrası oluşabilecek bir komplikasyonolan lenfödem ile ilgili bilgileri yükleyenlerin ilk sırada sağlık alanındaki dernekler/platformların,(%42) ikinci sırada ise aynı oranla fizyoterapist ve hekimlerin (%8) oranında yer aldığı saptanmıştır. Lenfödemkonusunda bilgi ve eğitim verilirken, kullanılan en sık yöntem %64 (n=32) sadece sözel olarak anlatımdır.Videolarda lenfödem gelişimini engellemek ya da lenfödemi azaltmak için yapılması gerekenegzersizlerin ve masajların bir insan üzerinde gösterilerek anlatılma oranı %28 (n=14) olarak bulunmuştur.Sonuç: Mastektomi sonrasında yapılması gereken egzersiz çeşitleri ve diğer öneriler oluşabilecek komplikasyonlarınengellenmesinde önemli rol oynamaktadır.