Cerrahi Hemşireliği Eğitiminde Sanal Gerçeklik ve Simülasyon Kullanımı: Geleneksel Derleme

Abstract

Gi?ri?ş: Sağlık eğitiminde teknolojik gelişmelere paralel olarak, öğretim yöntemlerinde yenilikçi yaklaşımlara duyulan ihtiyaç artmaktadır. Simülasyon, klinik senaryoların kontrollü bir ortamda yeniden canlandırılmasını sağlayarak öğrencilerin uygulama becerilerini geliştirmelerine olanak tanır. Sanal gerçeklik ise kullanıcıyı etkileşimli ve üç boyutlu bir ortama dahil eden, uygulamalı öğrenmeyi destekleyen bir teknolojidir. Özellikle cerrahi hemşireliği gibi teknik beceri gerektiren alanlarda bu yöntemler, öğrencilere güvenli ve etkili öğrenme fırsatları sunmaktadır. Bu çalışmanın amacı, cerrahi hemşireliği eğitiminde sanal gerçeklik ve simülasyon uygulamalarının eğitime olan katkılarını değerlendirmektir. Materyal ve Metodlar: Bu çalışma, geleneksel derleme yöntemiyle tasarlanmıştır. Literatür taraması, 2013 2025 yılları arasında yayımlanmış ulusal ve uluslararası kaynakları kapsamaktadır. PubMed, Scopus, ScienceDirect ve Google Scholar veri tabanlarında tarama yapılmış; “Cerrahi hemşireliği”, “perioperatif hemşirelik”, “ameliyathane hemşireliği”, “sanal gerçeklik”, “simülasyon eğitimi” ve “hemşirelik eğitimi” anahtar kelimeleri ile Boolean bağlaçları kullanılmıştır. Toplam 45 makale belirlenmiş, başlık ve özet incelemesiyle konu dışı ve tekrar edenler elenmiştir. Tam metin değerlendirmesi sonrası 12 makale dahil edilmiştir. Bu çalışmalar; randomize kontrollü (n=2), yarı deneysel (n=4), deneysel (n=3) ve derleme (n=3) türündedir. Dahil edilme kriterleri; cerrahi hemşireliği eğitiminde sanal gerçeklik veya simülasyon kullanımı, hemşirelik öğrencileri/öğreticileri ile ilgili olması ve tam metne erişilebilir olmasıdır. Dışlama kriterleri; cerrahi hemşireliği dışındaki konular, sanal gerçeklik/simülasyon içermeyenler ve tam metnine ulaşılamayan yayınlardır. Bulgular: İncelenen literatürde, sanal gerçeklik ve simülasyon uygulamalarının cerrahi hemşireliği eğitiminde öğrenci becerilerini geliştirmede etkili olduğu belirlenmiştir. Bu teknolojilerin özellikle ameliyathane uygulamaları, postoperatif bakım, cerrahi set kullanımı, acil müdahale senaryoları ve anatomi öğretimi gibi alanlarda öğrencilerin klinik karar verme, uygulama güveni ve kavramsal anlama düzeylerini artırdığı görülmüştür. Sonuç: Sanal gerçeklik ve simülasyon uygulamaları, cerrahi hemşireliği eğitiminde uygulama temelli öğrenmeyi destekleyerek öğrencilerin mesleki yeterliliklerini artırmaktadır. Elde edilen bulgular, bu teknolojilerin geleneksel yöntemleri tamamlayıcı nitelikte olduğunu göstermektedir