Şizofreni Hasta ve Yakınlarıyla Yapılan Sanatla Terapi ve Ruhsal Toplumsal Beceri Eğitiminin Hastalık Belirtileri ve Sosyal İşlevsellik Üzerine Etkileri

Abstract

Amaç: Antipsikotiklerin şizofrenide birinci basamak tedaviyi oluşturmalarına rağmen; negatif belirtiler üzerindeki etkileri kısıtlıdır. Şizofreni tedavisinde en uygun yaklaşım, ilaç tedavisinin çeşitli ruhsal ve toplumsal iyileştirici girişim ve yöntemlerle bütünleştirilmesidir. Bu çalışmada, şizofreni tedavisinde, sanatla terapi ve Ruhsal Toplumsal Beceri Eğitimi (RUTBE) uygulamasının etkilerinin değerlendirilmesi ve karşılaştırılması amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışmaya DSM-5’e göre şizofreni tanısı almış toplam 15 hasta ve 12 hasta yakını dahil edilmiştir. Hastalar rastgele olarak 2 gruba ayrılmış; 7’si sanatla terapi, 8’i şizofrenide RUTBE programına alınmıştır. Sanatla terapi ve RUTBE uygulamaları 17 hafta boyunca, haftada bir defa, 90 dakikalık oturumlar şeklinde yapılmıştır. Hastalara Pozitif ve Negatif Sendrom Ölçeği (PANSS), Sosyal İşlevsellik Ölçeği (SİÖ), Calgary Şizofrenide Depresyon Ölçeği, İma Testi ve Beklenmedik Sonuçlar Testi; hasta yakınlarına ise Beck Depresyon Ölçeği, Beck Anksiyete Ölçeği ve Zarit Bakıcı Yük Ölçeği uygulanmıştır. Bulgular: Sanatla terapi ve RUTBE grup çalışmaları başlangıcı ve bitiminde iki grubun ölçek puanları karşılaştırıldığında, her iki grubun PANSS negatif belirtiler, PANSS genel psikopatoloji, SİÖ öncül sosyal etkinlikler, SİÖ boş zamanları değerlendirme; sadece sanatla terapi grubunda ise ek olarak SİÖ sosyal çekilme puanlarında anlamlı düşüş saptanmıştır. PANSS negatif belirtiler alt ölçeğinde sanatla terapi grubunda, pasif biçimde kendini çekme, soyut düşünme güçlüğü, konuşmanın kendiliğinden ve akıcılığının kaybı, stereotipik düşünme; RUTBE grubunda ise sadece soyut düşünme güçlüğü puanları anlamlı düzeyde düşük bulunmuştur. Sonuç: Bu çalışmada, sanatla terapi ve RUTBE’nin, şizofrenide sosyal ve bilişsel işlevsellikte azalma gibi negatif belirtilerin iyileşmesinde olumlu etkilerinin olduğu gösterilmiştir.