Demansı Olan Bireyler ile Çalışan Uzmanların Alternatif ve Destekleyici İletişim Sistemlerine Yönelik Tutumları

Abstract

Gi?riş: Demans önemli dil, konuşma ve iletişim bozukluklarıyla ilişkilendirilmektedir. Alternatif ve destekleyici iletişim sistemleri (ADİS), iletişim bozuklukları yaşayan kişilerde önerilmektedir. Demansı olan bireylerde de ADİS iletişim bozukluklarını desteklemek veya konuşmanın yerine geçme şeklinde kullanılabilmektedir. Uzman tutumları demansı olan bireylerin ADİS kullanımlarını etkileyebilecektir. Bu çalışmada demansı olan bireylerle çalışan uzmanların ADİS’e ilişkin tutumlarını incelenmek amaçlanmaktadır. Materyal ve Metodlar: Üç bölüm ve 43 sorudan oluşan anket kullanılmıştır. Birinci bölüm demografik bilgiler (18 soru), ikinci bölüm ADİS’e yönelik bilgi ve farkındalık (5 soru) ve üçüncü bölüm demans için uyarlanmış ADİS tutum ölçeğinden (20 soru) oluşmaktadır. Anket, demansı olan bireylerle çalışan uzmanlara ulaştırılarak kartopu örnekleme yöntemiyle Google Forms aracılığıyla uygulanmıştır. Bulgular: Çalışmaya demansı olan bireylerle çalışan yaş ortalamaları 31,85 ±1,85 olan 20 kişi (11 kadın, 9 erkek) katılmıştır. Katılımcıların %25’i (n=5) dil ve konuşma terapisti (DKT), %25’i (n=5) nöroloji uzmanı (NU), %25’i (n=5) ergoterapist ve %25’i (n=5) hemşiredir. Uzmanların %65’i (n=13) hastanede çalışmaktadır. Katılımcıların %95’i (n=19) demansı olan bireylerle ADİS kullanımının bireyin yaşam kalitesini arttıracağını belirtmiştir. Katılımcıların %45’i (n=9) bir uzmanın, iyi bir DKT desteği olmadan ve % 55’i (n=11) bakım verenin desteği olmadan demansı olan bireyin ADİS kullanımında başarısız olacağını belirtmiştir. Katılımcıların %40’ı (n=8) zaman yetersizliğinin uzmanların ADİS kullanmamalarının önemli bir sebebi olduğunu belirtmiştir. Tartışma: Bu çalışmada, demansı olan bireylerle çalışan farklı branşlardaki uzmanların ADİS hakkında olumlu tutumlar sergilediği belirlenmiştir. Uzmanların görüşlerine göre, demansı olan bireylerde, ADİS kullanımının başarıya ulaşması için DKT ve bakım verenlerin aktif desteği gerekmektedir. Elde edilen bulgular, demansta ADİS müdahalelerinin yalnızca uygun iletişim araçlarını içermekle kalmayıp, aynı zamanda bu araçların etkin kullanımını sağlayacak destekleyici iletişim ortaklarının varlığının da kritik önem taşıdığını ortaya koymaktadır. Sonuç: Demansı olan bireylerin birincil iletişim ortakları olan bakım verenlerin ADİS kullanımı konusunda bilgilendirilmesi ve eğitilmesi önemli olacaktır.