Stoması Olan Hastalara Verilen Psikososyal Bakımda Dijital Yaklaşımlar: Derleme

Abstract

Gi?riş: Stoma, hastaların yaşam kalitesini ciddi şekilde etkilemekte, bu durum kapsamlı ve sürekli psikososyal bakım gereksinimini ortaya koymaktadır. Stomalı hastalar için psikososyal bakımda dijital yaklaşımlar, yenilikçi, sürdürülebilir çözümler sunması ve hasta bakım kalitesine olumlu katkıları nedeniyle giderek önem kazanmaktadır. Bu derlemede, stoması olan hastalara verilen psikososyal bakımda dijital yaklaşımların değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Materyal ve Metodlar: Bu derleme çalışmasında “stoma”, “psikososyal bakım” ve “dijital” anahtar kelimeleriyle Google Scholar, Pubmed ve Scielo gibi ulusal ve uluslararası veri tabanlarında Türkçe ve İngilizce literatür taraması yapılmıştır. Tarama 2020–2025 yılları ile sınırlandırılmıştır. Tarama sonucunda stomalı bireylerin psikososyal bakımında dijital yaklaşımları inceleyen 10 makale incelemeye dahil edilmiştir. Bulgular ve Tartışma: Stomalı hastalar için kullanılan mobil uygulamalar, web tabanlı platformlar, çevrim içi danışmanlık sistemleri, tele-sağlık hizmetleri ve dijital izlem araçlarıdır. Bu uygulamalar, hastaların psikososyal uyum süreçlerini olumlu yönde etkilemektedir. Dijital uygulamalar stomalı hastaların bilgiye erişimini, öz bakım yeteneklerini, akranlarıyla temasını önemli ölçüde iyileştirmekte, taburcu olduktan sonra stoma ile ilgili komplikasyonların sıklığını azaltmaktadır. Dijital uygulamalarda cilt izlemi, stoma çıktısı takibi, danışmanlık ve semptom uyarı sistemleri gibi özellikler bakımda olumlu sonuçlar göstermiştir. Bu uygulamalar, hastanın kendi sağlığı üzerindeki kontrolünü, baş etme kapasitesini, stoma kabulünü ve psikolojik iyilik halini artırmaktadır. Hemşireler dijital uygulamaların geliştirilmesinde ve uygulanmasında aktif rol almakta, rehber, uygulayıcı, danışman ve karar destekçisi gibi rolleri üstlenerek bakımın kalitesini artırmaktadır. Stomalı hastaların yaşam kalitesini iyileştirmek ve psikososyal bakım sürecini güçlendirmek amacıyla kullanılan dijital sağlık uygulamaları etkili ve sürdürülebilir çözümler sunmaktadır. Sonuç: Uygulamaların uzun vadeli etkilerine, etik ve güvenlik sorunlarına yönelik müdahale çalışmalarının yapılmasına ihtiyaç vardır.