Kan bileşenleri birim transfüzyon maliyeti ve transfüzyon iyileştirme programının maliyet etkinlik analiz sonuçları

Abstract

Maliyetinin değerlendirilmesi ve transfüzyon iyileştirme programı ile elde edilen tasarrufların tespit edilmesi dahil olmak üzere, Türkiye’de tüm transfüzyon sürecinin maliyeti analiz edildi. Çalışma planı: Ocak 2018-Aralık 2019 tarihleri arasında faturalar, personel ve malzeme maliyetleri mikro maliyetlendirme yöntemi ile genel üretim maliyetleri ise brüt maliyetlendirme ile hesaplandı. Her kan ürününün birim maliyeti; birim alım maliyeti, malzeme maliyeti, personel maliyeti ve genel üretim maliyeti toplanarak ayrı ayrı hesaplandı ve ardından şu altı kan ürününe dağıtıldı: eritrosit süspansiyonu, taze donmuş plazma, havuzlanmış trombosit, aferez trombosit, kriyopresipitat ve taze tam kan. 2018 ve 2019 yıllarına ait toplam maliyet hesaplandı ve sağlanan tasarruf ölçüldü. Türk Lirası, satın alma gücü paritesi kullanılarak Amerika Birleşik Devletleri Dolar kuruna ($) çevrildi. Bulgular: 2018/2019 yıllarında kan bileşeni transfüzyon maliyeti sırasıyla eritrosit süspansiyonu için 240,90/251,18$, taze donmuş plazma için 120,00/128,67$, havuzlanmış trombosit için 313,50/322,19$, aferez trombosit için 314,24/325,73$, kriyopresipitat için 104,95/113,99$ ve taze tam kan için 189,91/209,09$ idi. Toplam transfüzyon maliyeti 2018 yılında 6.224.208,33$ ve 2019 yılında 5.308.148,43$ idi. 2019 yılında başlatılan transfüzyon iyileştirme programı sonucunda, bir önceki yıla kıyasla, kan ürünü miktarı %23.24 oranında azalarak, 916.059,9$ tasarruf sağlandı. Sonuç: Kan transfüzyonu hem hastane yönetim sistemleri hem de ülke ekonomisi için bir yüktür. Bu ekonomik yükü doğru bir şekilde hesaplamak ve yönetmek, sürdürülebilir sağlık hizmetleri için önemlidir.